Injectie geven als mantelzorger: eerst leren

Een injectie geven aan iemand dichtbij is iets wat je niet zomaar even doet. Je leert eerst precies wat nodig is voor die ene injectie en voor die persoon. Dat voorkomt fouten en maakt de zorg veiliger.

Mag je als mantelzorger een injectie geven?

Sommige zorg is voorbehouden, zoals injecties geven, insuline spuiten of sondevoeding toedienen. Voor beroepskrachten gelden daar strikte regels voor. Die regels gelden niet voor jou als familielid of mantelzorger.

Je mag zulke handelingen dus doen. Er is wel één voorwaarde. Je moet genoeg kennis en vaardigheid hebben om het goed en veilig te doen. Doe het daarom nooit zomaar. Laat je eerst goed uitleggen en voordoen door de verpleegkundige of arts. Oefen zo nodig samen. Vraag door tot je je zeker voelt.

Twijfel je, of merk je dat het je te veel wordt? Dan hoef je het niet te doen. Bespreek dat met de wijkverpleegkundige of met je huisarts. Samen zoeken jullie dan een oplossing.

Wat moet je eerst leren?

Voordat je iets overneemt, moet je weten wat jij veilig kunt doen. Je leert eerst hoe het precies moet. Dat geldt extra bij insuline spuiten door een ander, het gebruik van een glucosemeter en glucagon. Laat dat altijd professioneel uitleggen voordat je ermee begint.

Bij diabetes is het ook belangrijk dat je weet welke signalen in jullie situatie tellen. Vraag dat aan de diabetesverpleegkundige of arts. Houd een actueel medicatieoverzicht en contactgegevens bij. Spreek ook af wat je naaste zelf doet, wat jij helpt doen en wanneer professionele hulp wordt gebeld.

Gebruik internetinformatie niet om doseringen of behandeling aan te passen. Merk je dat de verantwoordelijkheid te groot wordt, bespreek dan taakovername door thuiszorg of het diabetesteam.

Wie geeft de uitleg en training?

Bij diabetes geeft de diabetesverpleegkundige of arts de uitleg. Bij thuishemodialyse krijgt je naaste eerst training en begeleiding van het dialysecentrum. Een partner of andere naaste kan helpen, maar alleen na passende training.

Soms helpt een verpleegkundige of wijkhulp mee. Dat hangt af van het ziekenhuis en het tijdstip van dialyse. Die hulp is geen vanzelfsprekende plicht.

Bij andere medische handelingen geldt hetzelfde uitgangspunt. Vraag om duidelijke instructie, oefening en een achterwacht. Zo weet je wat je doet en wanneer je hulp inschakelt.

Wanneer is het beter om te stoppen?

Stop eerder dan te lang doorgaan. Wacht niet tot een handeling onveilig wordt. Dat is belangrijk bij een spierziekte of toenemend krachtsverlies, maar ook bij andere zorg die zwaarder wordt.

Merk je dat het te veel van je lichaam vraagt, dan is dat een duidelijk signaal. Til of verplaats je naaste niet op een manier die jouw lichaam beschadigt. Verpleegkundige of technische zorg hoef je niet vanzelfsprekend over te nemen. Vraag op tijd om advies over hulpmiddelen, de woning en professionele hulp.

Een ergotherapeut kan meekijken hoe dagelijkse handelingen minder zwaar kunnen worden. Ook actuele aanbieders van wijkverpleging in Zoetermeer en onafhankelijke cliëntondersteuning kunnen helpen.

Wie beslist als je naaste zelf niet kan kiezen?

Als je naaste een beslissing niet meer zelf goed kan nemen, heet dat wilsonbekwaam voor dat onderwerp. Dat geldt per beslissing, niet meteen voor alles. Iemand kan bijvoorbeeld nog wel zeggen wat hij wil eten, maar niet beslissen over een operatie.

De arts beoordeelt of iemand een specifieke beslissing kan nemen. Als dat niet kan, kijkt de arts wie namens je naaste beslist. De volgorde is vast. Eerst een door de rechter benoemde vertegenwoordiger, zoals een curator of mentor. Daarna een schriftelijk gemachtigde. Daarna komen de echtgenoot of partner, een ouder, een kind, en tot slot een broer of zus.

De vertegenwoordiger beslist zoveel mogelijk zoals je naaste het zelf gewild zou hebben. Als naaste mag je meebeslissen, maar altijd in het belang van je naaste.

Wat kun je doen als het om thuiszorg of overdracht gaat?

Als de verantwoordelijkheid te groot wordt, kun je dit bespreken met de thuiszorg of het diabetesteam. Bij weigering van hulp kun je ook klein beginnen. Een vertrouwd gezicht dat even langskomt kan helpen. Of één klusje overnemen.

Soms helpt het als iemand anders het gesprek begint. Dat kan een familielid zijn, je huisarts of onafhankelijke cliëntondersteuning. Bij Mantelzorg Zoetermeer kun je overleggen hoe je met de weigering omgaat en waar je zelf steun vindt.

Bij thuiszorg of overdracht draait het dus om duidelijke afspraken, rustige opbouw en op tijd hulp vragen.